Mikil streita í lífi fólks
Vinnudagurinn hjá okkur flestum er mjög langur og eru margir að vinna miklu meira en eðlilegt þykir. Það er ekki óalgengt að margir séu í tveimur vinnum af illri nauðsyn til að ná endum saman. Eins getur verið of mikið álag á vinnustöðum þar sem mikill sparnaður ríkir. Það er því óneitanlegt að atvinna getur verið mikill streituvaldur í lífi fólks. Þegar maður er að vinna mikið er það kannski ekki efst í huga hjá manni að borða hollt og að lifa heilbrigðum lífsstíl. Maður er þreyttur eftir daginn, nennir ekki að elda og hvað þá að hreyfa sig.
Tilbúinn “matur“
Eftir amstur dagsins þar sem maður er búin að vera á fullu allan daginn þá er maður kannski ekkert æst/ur í það að standa í eldhúsinu og búa til máltíð frá grunni handa fjölskyldunni. Algengt er að fólk komi við í bílalúgunni á einum af þeim fjölmörgu skyndibitastöðum í stað þess að elda kvöldmat. Eins er mikið um tilbúna rétti í matvörubúðum þar sem þú þarft ekki að gera annað en að taka matinn úr pakkningunni og skella honum inn í ofn eða jafnvel í 4 mín í örbylgjuofnin. Margir skyndibitastaðir bjóða einnig upp á heimsendingu sem er mjög freistandi og eflaust margir sem nýta sér það. Ég lái fólki það ekki að nenna ekki að elda og hugsa ég sjálf oft með mér hvað ég vildi óska þess að það væri meira framboð af hollum matsölustöðum þar sem ég gæti stoppað við og kippt með mér kvöldmat á leiðinni heim úr vinnunni.
Það er ekki bara skyndibiti sem fólk er að borða of mikið af. Margir vita ekki hvað er hollt og hvað maður á að borða lengur vegna misvísandi upplýsinga í umræðunni um mataræði. Flestir eru að borða allt of mikið af unnum kolvetnum sem má t.d. finna í brauði, pasta, hrísgrjónum, núðlum og fl. sem geta valdið bólgum í líkamanum. Margir læknar hafa komið fram og talað um að mikið af sjúkdómum verða til útfrá bólgum í líkamanum. Auk þess er mjög auðvelt að borða of mikið af unnum kolvetnum með þeim afleiðingum að maður fitni.
Mjólkurvörur eru voðalega þægilegar í nestispokann en þær eru því miður margar hverjar stútfullar af sykri. Það sem gerist að þegar maður borðar of mikinn sykur er að líkaminn breytir honum í fitu. Unninn sykur er gríðarlega ávanabindandi og talin vera orsök gríðarlega margra heilsufarsvandamála.
Allt sem er þægilegt að grípa með sér er því miður oft mikið unninn afurð sem að við ættum helst að sniðganga. Mark Hyman er læknir sem hefur mikið talað um tengsl mataræðis og sjúkdóma og mæli ég með því að þú lesir þessa grein hér þar sem hann fer yfir hvernig mataræði við ættum að borða í raun og veru. En enginn er eins og þarf maður fyrst og fremst að finna út hjá sér hvaða mataræði hentar og hvað maður þolir með því að hlusta á líkamann sinn.
Hreyfingarleysi
Þegar maður er að vinna mikið og er þreyttur í lok dagsins er auðvelt að vera “góður“ við sig og segja að maður sé búin/n á því eftir daginn og hafi enga orku til að hreyfa sig. Eitt af því fyrsta sem við Íslendingar fjárfestum í á lífsleiðinni er bíll og eftir þá fjárfestingu keyrum við allt sem við förum. Sem er kannski ekki svo sniðugt svona eftir á að hyggja. Við erum ekki alveg jafn sniðug og frændur okkar Danir sem hjóla allt sem þeir fara, þá meina ég ALLT. Þeim er alveg sama þótt þér séu pínu sveittir þegar þeir mæta í vinnuna eða jafnvel í fínu veisluna.
Að búa í landi þar sem maður þarf ekki að leita langt til þess að finna gullfallega náttúru og að geta ávallt andað að sér fersku lofti er ekkert annað en forréttindi. Það er algjör synd að við skulum ekki hreyfa okkur meira og eyða meiri tíma í náttúrunni, þó það væri nú ekki nema 30 mínútur á dag.
Sjálfskapaður vítahringur
Það sem ég hef talið upp hér að ofan er hinn dæmigerði vítahringur sem er því miður ekkert annað en sjálfskapaður. Þegar maður borðar mikið unna fæðu sem gefur manni ekki þá orku sem maður þarf, verður maður þreyttari fyrir vikið. Ef maður fer í gegnum daginn á lélegu “bensíni“ er kannski ekki skrýtið að maður sé búin/n á því eftir amstur dagsins og komi sér ekki í það að hreyfa sig. Það sem vegur mest í þessu að mínu mati er mataræðið, ef það er ekki í lagi er erfitt að vera í andlegu og líkamlegu jafnvægi. Ég veit það sjálf af eigin reynslu að þegar ég er ekki að borða holla og hreina fæðu gengur allt á afturfótunum, ég verð alveg ómöguleg. Það sem gerist hinsvegar þegar að ég borða holla og hreina fæðu þá er ég miklu orkumeiri og hef meiri löngun til þess að hreyfa mig. Með því að prufa að afeitra sig frá óhollri fæðu og skipta yfir í alveg hreina og holla fæðu sér maður svo skýrt hversu mikil áhrif mataræðið hefur á líkamlega og andlegan líðan manns.
Að flýja vandamálin í unna fæðu
Þegar eitthvað er að angra mann andlega eða líkamlega er mjög algengt að maður flýji vandamálið í unna fæðu. Maður nennir ekki að takast á við það sem er að angra mann og vinna að rót vandans. Maður heldur í alvörunni að eitt box af ís eða jafnvel uppáhalds skyndibitinn sinn láti manni líða betur. Alveg þangað til maður liggur afvelta í sófanum og líður miklu verr en áður. Það er ekki hundrað í hættunni að fá sér ís einstöku sinnum en þegar maður er að nota ísinn í þeim tilgangi að græða sárin þarft þú að rífa þig upp og vinna að rót vandans.
Ef það er eitthvað að angra þig andlega hvet ég þig til að leita þér hjálpar til þess að vinna með rót vandans. Andleg heilsa hefur alveg jafn mikil, ef ekki meiri, áhrif á líkamlegu heilsu okkar og mataræðið. Þetta spilar allt saman.
Taktu ábyrgð núna
Það er enginn annar en þú sjálf/ur sem berð ábyrgð á heilsufarsástandi þínu og þ.a.l. enginn annar en þú sem getur breytt því. Taktu málin í þínar hendur, byrjaðu strax í dag og fjárfestu í þér og þinni heilsu. Skoðaðu hvað það er sem þú þarft að laga hjá þér til þess að lifa heilsusamlegri lífsstíl, maður veit það alltaf innst inni þegar maður veitir því eftirtekt. Fáðu þér viðeigandi hjálp ef þér finnst þú þurfa aðstoð til að koma þér af stað og settu sjálfa/n þig í fyrsta sætið. Best er að taka lítil skref í einu svo að maður gefist ekki upp og falli í gamla farið og það jafnvel dýpra en nokkru sinni fyrr.
Þetta er ekki spurning um einhverja útlitsdýrkun og að allir eigi að vera í sömu fatastærðinni. Þetta snýst um lífsgæði og að fá að upplifa allt það magnaða sem lífið hefur upp á að bjóða. Þeir sem eru of feitir eiga t.d. meiri hættu en aðrir á að fá sykursýki, hjarta- og æðasjúkdóma og önnur langvinn heilsufarsvandamál. Með því að taka ábyrgð á heilsu þinni og að lifa heilbrigðum lífsstíl kemur þú í veg fyrir lífshættulega sjúkdóma í framtíðinni hjá þér og fjölskyldu þinni.
Pældu í því hvað það myndi létta mikið á heilbrigðiskerfinu ef allir tækju ábyrgð á heilsu sinni?
Á hverjum degi stendur þú frammi fyrir ákvörðunum sem varða lífsstíl þinn þar sem þú færð tækifæri á að velja rétt.
- Ætlar þú að setja það í forgang að fjárfesta í hollu mataræði, matreiða máltíðir heima og skipuleggja þig vel til að koma í veg fyrir að þú freistist í unna fæðu?
- Ætlar þú að nota það sem afsökun að það sé dýrara að kaupa hollt í matinn eða ætlar þú að líta á það sem fjárfestingu?
- Ætlar þú að leggjast í sófann þegar þú kemur heim eða ætlaru að hreyfa þig og líða stórkostlega á eftir?
- Ætlar þú að vakna fyrr á morgnanna og útbúa hollan morgunverð fyrir þig og þína eða ætlar þú að snooza þangað til þú ert að verða of sein/n?
- Ætlar þú að freistast í kræsingarnar í vinnunni eða ætlar þú að mæta með nesti?
- Ætlar þú að hugsa í lausnum og finna út leiðir til þess að setja sjálfa/n þig og heilsu þína í fyrsta sæti eða ætlaru að finna fleiri afsakanir fyrir því að gera það ekki?
Allt þetta eru spurningar sem maður stendur frammi fyrir á hverjum degi og snúa allar að því að taka ábyrgð á heilsu sinni. Það krefst tíma og skipulags að lifa heilbrigðum lífsstíl en það mun verða svo þess virði í formi vellíðunar svo ég tali nú ekki um hvað maður fyrirbyggir mikið af heilsufarsvandamálum.
-Anna Guðný
No Comments