Nú ætla ég að koma með eitt blogg sem mig hefur lengi langað til að skrifa. Ég ætlast ekki til að þið séuð sammála mér og hver hefur rétt á sinni skoðun. Þetta er hinsvegar mín hlið á kvíða og þunglyndi.
Það er mikið fagnaðarefni hvað það hefur orðin mikil vitundarvakning hvað andlega kvilla varðar í samfélaginu. Við búum á lítilli eyju úti á hafi og það er lítill partur ársins þar sem við fáum sól og blíðu. Á veturnar keyrum við í vinnuna/skólann í myrkri og á versta tímabilinu er myrkur þegar við keyrum heim aftur. Það er því ekki að undra að það séu margir þunglyndir og haldnir kvíða. Það getur margt fleira legið að baki vanlíðan og depurð fólks, spurningin er; erum við að takast rétt á við hlutina? Ég ætla að segja frá minni sögu og hvernig ég er að takast á við hlutina í dag.
Sjálf hef ég glímt við þunglyndi og kvíða eins og margir í ættinni minni. Ég er viss um að þetta gangi í erfðir en það sé þó mismundi eftir hverjum og einum hversu slæmt þetta er. Það hafa komið nokkur tímabil í lífi mínu þar sem ég hef verið mjög langt niðri. Eitt sinn var ég orðin virkilega hrædd við sjálfa mig, ég kom mér ekki á fætur á daginn og hugsanir mínar voru orðnar virkilega ljótar. Ég hafði samband við lækni og viti menn, ég var komin með þunglyndislyf í næsta apóteki sama dag. Það var ekki flóknara en það. Ég hinsvegar tók lyfin í nokkra daga og hætti svo, mér fannst eitthvað svo rangt að vera taka þetta inn. Ég var fullviss um að ég gæti snúið við blaðinu sjálf. (Það er víst stranglega bannað að hætta á lyfjunum án samráðs við lækni, maður þarf að trappa sig hægt og rólega niður af lyfjunum.) Ég fór á Dale Carnegie námskeiðið sem hjálpaði mér mjög mikið, kveið samt hrikalega mikið fyrir hverjum einasta tíma því maður þurfti að fara langt út fyrir þægindahringinn sinn. Ég var ekki dugleg að nota lögmálin eftir námskeiðið. Það var eins og ég hafði tekið allt sem ég lærði þar og grafið það niður. Ég var því ennþá upp og ofan og komst aldrei í jafnvægi.
Vorið 2013 var ég að læra undir inntökuprófið í læknisfræði, átti engan pening og var mjög kvíðin fyrir prófinu. Kvíðinn var að éta mig upp og ég var komin mjög langt niður. Ég fór á bráðamóttöku geðdeildar og vildi fara á lyf. Það væri greinilega ekkert hægt að græja þetta þunglyndi sjálf. Ég er mjög þakklát fyrir að geðlæknirinn þar sagðist vilja fá mig í hugræna atferlis meðferð og lyf væru alls ekki fyrsta úrræði fyrir mig. Gallinn var sá að það var ekki laust á þetta námskeið fyrir mig strax, svo þegar ég loksins komst að þá guggnaði ég og fór ekki.
Í ágúst mánuði sama ár fór ég að hitta þerapistann Guðbjörgu Ósk Friðriksdóttur. Hún gjörsamlega kenndi mér að lifa upp á nýtt. Ég hef verið hjá henni í meira en ár núna og ég hef fengið að sjá svo skýrt hvernig ég get hjálpað mér sjálf með andlega- og líkamlega líðan mína. Hún hjálpaði mér að vinna með rót vandans og útskýrði fyrir mér af hverju hinir ýmsu hlutir í lífi mínu væru eins og þeir væru. Allt virkaði svo einfalt eftir að ég byrjaði hjá henni og ég sveif um á bleiku skýji. Hún útskýrði fyrir mér að allt sem gerist í mínu lífi á að gerast og ef það er erfið reynsla sem við verðum fyrir er hún til að kenna okkur eitthvað. Ég er orðin miklu lífsglaðari, jákvæðari og stóri plúsinn er að þunglyndið og kvíðinn er næstum horfið. Ég kann miklu frekar að tækla það núna en áður ef það bankar uppá. Það er efni í marga pistla allt sem ég hef lært á sjálfri mér hjá henni og þeir munu koma.
Ég fann það fljótt að áfengið var alls ekki að hjálpa mér með kvíðann og þunglyndið. Það versta sem maður getur þegar maður er kvíðinn og þunglyndur er að drekka ofan í það. Vanlíðanin margfaldast og það er algengt að maður flýji veruleikann í áfengið. Eins flúði ég mikið í sykur og hann hjálpaði mér alls ekki neitt. Ég varð daprari, pirruð, óróleg og fékk illt í magann. Það er algengt að maður sjái ekki vandamálið og að þú sért sá sem getur leyst það. Það getur verið erfitt að axla ábyrgðina á sinni eigin líðan. Það er auðveldara að benda á að maður sé með sjúkdóm og þurfi þ.a.l lyf. Því finnst mér nauðsynlegt og algjört lykilatriði að maður vinni með rót vandans.
Mér finnst alltof margir læknar hér á landi vera full lyfjaglaðir við fólk sem leitar til þeirra. Þeir fá svo augljóslega prósentu frá lyfjafyrirtækjunum að það skín í gegn. Þeir ávísa þunglyndis-, svefn- og kvíðalyfjum við hverju sem er nánast, það eru alltof margir á þessum lyfjum sem ég þekki. Mikið af ungu fólki er bryðjandi töflur út í eitt án þess að takast á við rót vandans. Af hverju ráðleggja læknar fólki ekki að hreyfa sig, borða hollar og leita sér hjálpar hjá sérfræðingum sem er viðeigandi hverju sinni? Ég er alls ekki á móti lyfjunum, sumir eru með það slæmt þunglyndi og kvíða að þeir þurfa lyfin til að lyfta sér upp til að þeir geti unnið svo úr málunum sjálfir, þá ættu þau að vera notuð sem eitthverskonar stökkpallur. Þau ættu bara að vera tímabundið meðan fólk er að vinna í málunum. Lyfin eiga ekki að vera álitin sem framtíðarlausn. Læknar ættu að hitta fólkið aftur reglulega og trappa skammtinn niður hægt og rólegra eftir því sem fólk er komið lengra í sjálfsvinnunni. Því miður eru ekki allir sem vilja vinna í sjálfum sér, sumir vilja bara fá töflur við öllu og vilja ekki gera neitt sjálfir. Læknarnir verða því glaðir við ósk kúnnans og sleppa þeir því með skrekkinn.
Það eru ákveðnir hlutir sem ég þarf að gera til að halda mér góðri og það er mikill léttir að geta stjórnað þessu sjálf. Ég þarf að gera eftirfarandi:
- Hafa mataræðið 100% í lagi, borða hollt alla daga og hafa einn nammidag í viku.
- Hugleiða á hverjum degi.
- Fara 4x í viku í ræktina.
- Taka inn þau bætiefni sem ég þarf.
- Anda ofan í maga ef ég fæ kvíðakast.
- Hafa ekki allt í drasli
Ég er mannleg og alls ekki fullkomin, það kemur alveg fyrir hjá mér að ég nenni engu og er alltof ”góð” við sjálfa mig. Þá fæ ég það bara í bakið og verð ennþá ákveðnari að gera betur næsta dag. Ég finn það enn þann dag í dag að skammdegið leggst stundum mjög illa í mig. Það koma dagar þar sem ég væri helst til í að búa í helli lengst uppi í fjalli og sofa allan daginn. Einnig get ég verið mjög kvíðin fyrir ótrúlegustu hlutum. Eins og t.d. að fara í búðina, panta mér tíma einhversstaðar, fara í ræktina og stundum bara að fara út úr húsi yfir höfuð. Stundum koma kvíðaköstin upp úr þurru þegar ég reyni að sofna á kvöldin, fer öll á ið, á erfitt með að róa mig niður og fæ magakrampa.
Svona köstum fer fækkandi í hverjum mánuði og fer mér stöðugt fram. Það er virkilega auðvelt að láta hugann stjórna sér í þessum tilvikum og “leyfa” honum að láta mann kveljast. Þetta fer algjörlega eftir því hversu mikið ég hugsa um sjálfa mig, maður uppsker eins og maður sáir. Það sem er nefnilega svo merkilegt er að líðan mín fer algjörlega eftir mér, ég stjórna þessu sjálf. Hver og einn þarf að finna út hvað hentar manni best og hvað lætur manni líða vel.
Hvað þarft þú að gera til að verða hamingjusamur?
Trúðu mér það er ekki nýr bíll, nýr maki, nýjir hlutir eða nýtt hús. Það er eitthvað sem þú þarft að gera sjálfur, þetta krefst vinnu, það er enginn að fara gera þetta fyrir þig nema ÞÚ sjálfur. Þessi vinna verður svo vel þess virði og ég vona að þessi pistill hjálpi einhverjum þarna úti.
Ást og friður <3
No Comments